About ALF > Worldwide Actions > Turkey > Turkish Translations of AR - FAQs

#33 İnsanlar evrimin zirvesindeler; bu onlara hayvanları diledikleri gibi kullanma hakkı vermez mi?

Bu, bilimsel gözlemlerden etik sonuçlar çıkarmaya çalışan bi çok argümandan yalnızca biri. Bu örnekte, bilim temelsiz ve etik sonuç da belirsiz görünüyor. Önce bilimle başlayalım.

Soruda evrimin, böceklerin ve diğer "daha alt" türlerin en dipte olduğu ve insanların da (tabii ki) en tepede olduğu linear genel bir uyum kademesi ya da bir evrim merdiveni yarattığı öngörülüyor. Bu fikir, daha geniş ama artık gözden düşmüş bir evrimci sistem olan Lamarkçılıktan türemiştir. Charles Darwin’in doğal seçilimi keşfetmesi ise bu sistemi ters yüz etmiştir. Darwin’e göre türlerin yayılıyordu, her tür kendi çevresine daha fazla adapte oluyordu. Bu görüşe göre, zirve fikri muğlaklaşıyor; evet insanlar nişlerine(yaşam alanlarına) daha iyi adapte olmuşlardır (bir çok kişi bu konuda itiraz edebilir, gezegeninin kaynaklarının sürdürülemez hale getirerek kullandığımızı söyleyerek eleştiride bulunabilir), ama bakteriler de çok iyi uyum sağlamış durumdalar nişlerine. Bu durumda gerçekten insanların bakterilere oranla nişlerine daha iyi adapte olduklarını söyleyebilir miyiz, nişler farklı olduğu sürece bunu söylemek ne anlama gelir ki?

Belki, soruda kastedilen şey, "zirve" kelimesi kullanılırken, aslında insanların bazı özelliklerde ustalık kazandıkları ve bu özelliğe göre bir ölçek belirlenebileceği fikri de olabilir. Mesela; mental kapasite düşünülürse insanlar bakterilerden daha üstün konumdalar. Ama farklı bir seçim çok farklı sonuçlara yol açabilir. Doğurganlık söz konusu oldukça bakteri "zirvede"dir. Ölçümüz uçmaksa, o zaman da kuşlar "zirvede"dir.

Şimdi etik meselesine bir bakalım. Evrimde zirve meselesini kenara koyalım ve insanların zeka ölçü alındığında bütün varlıklar arasında en tepede olduğunu kabul edelim. Böyle olması insanlara sırf beyinleri insanlarınki gibi gelişmediği için hayvanlara dilediği gibi davranma hakkını verir mi? Eğer evet dersek, kendimiz için yeni bir Pandora Kutusu açtık demektir. O halde zeki insanlar kendileri kadar zeki olmayan insanları dilediği gibi sömürebilir anlamına gelmez mi bu? (hepimiz dünyanın Einsteinlarına köle mi olacağız?) Farklı bir özelliği ele alalım, fiziken güçlü olanlar zayıfları suistimal edebilir mi? Yalnızca ahlaken kaba birisi bu prensibi kabul edebilir.—AECW

AYRICA BAKIN #34, #37