About ALF > Worldwide Actions > Turkey > Turkish Translations of AR - FAQs

# 69 Hayvanat bahçeleri türlerin yokolmasının engellenmesine yardımcı olmuyor mu?

Hayvanat bahçeleri sık sık yaşam alanları yok olmuş türlerin korunduğu veya başka sebeplerle ortadan kalkmış türlerin (mesela avcılık gibi) muhafaza edildiği alanlar olduklarını iddia eder. Esaret altındaki türlerin yok eden sebeplerin ortadan kalkması sağlanana dek bu türlerin korunduğunu ve ardından da bu hayvanların doğal ortamlarına yeniden bırakıldıklarını ve böylece kendini devam ettirebilen sağlıklı bir popülasyonun sağlandığını iddia ederler. Hayvanat bahçeleri HH hareketinden gelen eleştirilere karşı kendilerini savunurlar.

Ancak bu argümanla alakalı bir çok sorun bulunuyor. Öncelikle gerekli gen havuzunu sürdürmek için lazım olan hayvan sayısı çok yüksek olabilir ve gerçek anlamıyla asla kesin olarak bilinemez. Eğer kontrol altındaki gen havuzu çok küçükse o zaman mevcut koşullardaki üreme sonucu hastalık oranı artabilir, doğum hatalarına ve mutasyonlara açık olabilir yeni doğanlar; türler yabanda yaşamayacak denli zayıflayabilir.

Bazı türlerin esaret altındayken üremesi imkansız olabilir; deniz memelileri, bir çok kuş türü ve diğerleri gibi. Dünya çapındaki hayvanat bahçelerinde üremeleri için uğraşılan pandaların üreme anlamında pek iyi bir şöhrete sahip olmadığını biliyoruz. Bu tür türlerle hayvanat bahçeleri üreme programlarını desteklemek için yaban hayattan hayvanları alırken yaban popülasyonuna zarar veriyorlar.

Yaşam alanı restorasyonu birçok zorluklarla karşı karşıya. Avcılıkla tehdit edilen hayvanlar (filler, pandalar ayılar ve diğerleri) maddi ihtiyaçlar, ateşli silahlar ve hayvanları tüketme arzusu bir arada olduğu sürece asla emniyette olmayacak. Kimyasal maddelerle tehdit altında olan türler bu maddeleri kullanmaktan vazgeçmedikçe asla güvende olmayacaklar, ayrıca toksinlerin çevreden atılması için yeterli zaman da geçmiş durumda. Ağır metaller ve bazı kimyasal maddeler bioakümülatif ve dayanıklı olduğu için hayvanlara yeniden sunulana dek bu onyıllar ya da yüzyıllar geçmek zorunda anlamına geliyor bu.

Bu sorunlar çözülebilse bile, gene bazı problemler olmaya devam edecek.İnsan damgası, hayvanlara uçabilmeyi öğretmek, avlanmak yuva kurmak ve yavruları büyütmek gibi meseleler ciddi problemlerdir ve her tür için ayrı ayrı çözülmesi gereken sorunlardır.

En iyimser önerilerle bile olsa dünya çapında koruma sağlayabilecek türden çok az hayvanat bahçesi bulunuyor. Hayvanat bahçeleri, mekan azlığı, finansal kaynakların kısıtlılığı, her türün gen havuzunun korunmak zorunda olması gibi ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Çok sayıda hayvanat bahçesi büyük memeli türlerden iki adetten fazla hayvan alıyor artık. Sayıyı korumak ya da aynı türden yüzlerce hayvanı birarada tutma ihtiyacı en büyük hayvanat bahçesinin bile kapasitesinin üzerindedir, ve bu manada bütün hayvanat bahçesi topluluğu da birkaç türü muhafaza edebilmeyi beceremez.

Büyük yaşam alanlarının yeterliliğiyle bu durumu karşılaştırın, minimum insan müdahalesi ile çok sayıda tür popülasyonun hayatını sürdürebilmesi söz konusudur. Büyük korular ekosistemdeki her türün kendi yeterliliğini sürdürmesini sağlar, bu arada doğal yaşam alanlarındaki yaratıkların da rahatsız edilmemesini sağlamış olurlar. Eğer hayvanat bahçeleri tarafında tüketilen finansal kaynaklar (hem hükümet hem de hayır dernekleri) ve biyolojik ekspertiz doğal hayat alanlarının korunması ve yönetimine yönlendirilse doğal hayat alanlarının restorasyonu ve bu alanlarınnı kaybetmiş türlerin korunması amacıyla daha az sorun yaşardık.

Türleri korumak için hayvanat bahçelerinin seçilmesi demek ayrıca onları kuşkulu etkileyicikleri ve pahalı olmaları da olaya eklenince ciddi etik sorunlara sebep oluyor demektir. Hayvanların hayvanat bahçelerinde tutulması onlara zarar verir, onlara hareket etmek ve yakınlaşma hakkını tanımaz ki bu da sosyal hayvanlar için elzemdir, ayrıca onların doğal davranış örüntülerini bozar ve onların en basit örnekle sıkılmalarına yol açar, en kötü örnekte ise nevrotik olmalarına sebep olur. İnsanlar hayvanların bu şekilde tutsak edilmesini maruz gösteren sebepler bulsalar da söz konusu hayvanlar için böyle bir şey söz konusu olamaz. --JE