About ALF > Worldwide Actions > Turkey > Turkish Translations of AR - FAQs

#77 Hayvanlar üzerinde deney yapmanın nesi yanlış?

Hayvanları araştırmalarda kullanmanın büyük kazanımlar sağladığı iddiası, Hayvan Hakları felsefesine karşı en önemli meydana okumadır. Et üretimini tat alma cisimciğinin sıradan bir düşkünlüğü olarak bir kenara atmak mümkünken burada söz konusu hayvan deneyleri olduğunda işlerin bu kadar kolay olmadığını söylemek lazım.

Önce, bir tanımla işe başlayalım. “Dirikesim” derken hayvanları sömüren ya da onları öldüren bilimsel çalışma ve araştırmalarda hayvanların kullanılmasını kastediyoruz. Bu tanım, HH felsefesine göre hayvanların ahlaken kabul edilebilen bazı araştırmalarda kullanıldığını kabul eden bir tanımdır.

Dirikesim meselesi üç ana meseleye dayanır:

a- Dirikesim ahlaksızlıktır ve sona erdirilmelidir.

b- Dirikesimin sona erdirilmesi bilim karşıtlığı veya araştırma yapma karşıtlığı değildir.

c- Dirikesimden vazgeçmenin sonuçları olumludur.

HH felsefesinin dirikesime bakışını yanlış anlamak kolaydır. Sık sık bilim insanları araştırmaların bilimsel geçerliliğinden söz edecek ve HH insanları da bu tartışmalara katılacaktır. Bu tür meseleler © bölümüne ait tartışmalardır. Burada bir çok araştırmanın yanlış yönlendirici, hatalı veya yanlış olduğu iddia edilir Ancak HH için ana mesele (a) kısmındaki tezdir, yani dirikesime yapılan itirazlar etik gerekçelere dayanır. Bizler insanları dirikesimin gelecekte sebep olacağı sonuçlarla ilgili olarak (b) ve (c) kısımlarını kullanarak uyarıyoruz.

A- Heryıl dünya çapında 100 milyondan fazla hayvan deneylerde kullanılıyor. Dirikesimin rezil örneklerinden bir kaçı hiç bilgisi olmayan insanlar için faydalı olabilir (bu bölüm R. Ryder’ın “Bilimin Kurbanları” kitabından alıntıdır):

B- Psikologlar 1042 farenin ayaklarına elektrikle şok uyguladılar. Ardından hayvanların gözlerine ya da kulaklarına bağlı kliplerle daha da yoğun şoklar vererek kasılmalara yol açtılar.

C- Japonya’da aç bırakılan sıçanların boynuna ve göz kürelerine elektrodlar bağlandı. Bu hayvanlardan 4 saat boyunca koşu bandı dolabında koşmaları istendi.

D- 64 maymun şah damarından otomatik enjeksiyon yoluyla uyuşturucuya bağımlı hale getirildi. Uyuşturucu anidenkesilince maymunlardan bazıları kasılmalar yaşayarak öldü, bilim insanları bunu izledi. Ölmeden önce bazı maymunlar bütün saçlarını koparttılar ya da ayak ve el parmaklarının uçlarını ısırarak kopardılar.

Bu tip “bilim” adına yapılan etik itirazlar 79. Ve 85. Sorularda ortaya konuyor. Bazı teknik itirazlara 78 ve 80. Sorularda yer veriliyor.92. soruda dirikesimle ilgili kitap listesi sunuluyor. Lütfen dirikesimle ilgili aşırılıkları ya da teknik özelliklerinin daha detaylı tartışmalarını okumak için o kitaplara başvurun.

DİRİKESİM HAYVANLARA NESNE MUAMELESİ YAPAR. Dirikesim etkili bir biçimde hissedebilen canlıları başkalarının ihtiyacı için kullanılıp birkenara atılabilen basit aletlere dönüştürür. Bu noktada her hayvanın sırf hayvan olduğu için değerli olduğu ve bu değerin başkalarının çıkarına göre değişmediği gerçeği unutulur. Bundan şüphe duyanlar insanlara nasıl algıladıkları üzerine düşünmelidir: sadece deneylerde kullanılmaları amacıyla insan kölelerinin üremesini destekler miydiler?

DİRİKESİM TÜRCÜDÜR. Çoğu hayvan deneycisi ergen yaşa gelmemiş insanları araştırmalarında kullanmazdı. Bu ayrıcalığı öne sürerken tür üyeliğinin öneminin de altın çizmiş oluyorlar. Bir türe ait olmak biyolojik bir durumdur, ahlaken cinsiyet ya da ırk farklılığı kadar konuyla alakasız bir durumdur.

DİRİKESİM BİLİMİ KÜÇÜK DÜŞÜRÜR. Dirikesimin barbarca pratikleri bilimin insanları doğanın haşin kanunlarının üstüne yükseltmesi gerektiğini düşünen insanlar içinbir hakarettir.

Tom Regan’ın şu sözleri bir çok HH eylemcisinin hislerini özetler nitelikte: “Bilimin şişinerek övündüğü başarılar, insanlar ve hayvanlaer için ne kadar faydalı olursa olsun, o faydaları emniyetli hale getirmek için kullanılan araçları haklı çıkarmaz. Diğer meselelerde olduğu gibi, şu anda da hakları düşündüğümüzde bilimsel araştırmalara ara vermekten söz etmiyoruz. Bu tür araştırmalar devam etmeli—ama bunun bedeli laboratuar hayvanları olmamalı.”—AECW

“Gaddarlık denen şey laboratuarda meydana gelip de ona tıbbi araştırma dendiğinde gaddarlığından bir şey kaybediyor mu?” George Bernard Shaw (yazar, Nobel 1925)

“Dirikesim insanın tanrıya ve onun bütün yarattıklarınakarşı şu an işlediği en büyük günahtır.” Mahmatma Gandi (devlet adamı ve filozof)

“Dirikesim hakkında şunları düşünüyorum: eğer insanlar bir çoklarının faydası için canlıların hayatlarını tehlikeye atacak veya sona erdirecekse bu zalimliğin sonu gelmeyecektir.” Leo Tolstoy (yazar)

“ Dirikesimin insan ırkı için faydalı sonuçlar üretip üretmediği beni ilgilendirmiyor..benim düşman olmam için hayvanlara verdiği acı yeterli, ve benim için düşman olmam için daha başka bir sebep aramama gerek yok.” Mark Twain (yazar)